wyszukiwanie zaawansowane

Co to jest mitologia?



Co to jest mitologia?

Większość utworów literackich nawiązuje do mitologii greckiej. Mitem nazywamy historię prawdziwą, mającą pozorną historyczność i opowiadającą o powstaniu świata, bogach, legendarnych bohaterach. Ze względu na treść mity dzielimy na:

Co To Jest Mitologia?

teogoniczne – o narodzinach bogów

Co To Jest Mitologia?

kosmogoniczne – o powstawaniu świata

Co To Jest Mitologia?

antropogeniczne (antropogenetyczne) – o powstaniu człowieka

Co To Jest Mitologia?

eschatologiczne – o przeznaczeniu świata i człowieka

soteriologiczne – o zbawieniu człowieka

geneaologiczne – o pochodzeniu społeczności, rodów, norm moralnych,obyczajów, instytucji, obrzędów

Wyraz „mit” pochodzi od greckiego „muthos” (mówić). Mitologia po grecku brzmi: „mythologia”.

Mit nazywa emocje – najczęściej zbiorowe: np. lęk, niepokój, podniecenie, radość. To co niejasne, chwiejne, nieokreślone otrzymuje wyraz i kształt. Przy tym wyraz ten zostaje przekształcony w barwną fabułę i uzyskuje motywację przyczynową w postaci bogów uosabiających siły natury czy oblicza duszy człowieka. Przybliża legendarnych bohaterów, bogów jako istoty bliskie i podobne człowiekowi. Dzięki mitycznym formom myślenia wszelkie problemy wiążące się z zagadnieniami niezrozumiałymi zostają wyjaśnione i przybliżone zwykłemu śmiertelnikowi.

Mity stanowią składnik kultury ludów pierwotnych. (Jednak najpiękniejszy w formie i treści zbiór mitów powstał w Starożytnej Grecji.) Pełniły funkcje poznawcze, światopoglądowe – jako podstawa wierzeń religijnych i sakralne – poprzez powiązanie z kultem bóstw i rytualnych obrzędów. Mit w pojęci czysto religijnym to przypowieść lub opowieść sakralna w wierzeniach (nierzadko wyjaśnia istotę oraz przyczynowość sakrum – najwyższej świętości), zawierająca elementy kosmologii, eschatologii w szeroko pojętym tego słowa znaczeniu oraz antropologii – rozpatrywanej nie jako część biologii – lecz z bardziej psychologiczno – filozoficznego punktu widzenia. Czas stanowi element powrotny, nie płynie ciągle lecz koliście. Święty czas, święta przestrzeń.

Mity mają ukryte znaczenia. Ich struktura dzieli się na dwie warstwy: dosłowną (treść anekdoty, opowiedzianej historii) oraz ukrytą, zawierającą uniwersalne przesłanie. Taką „równoległość” zawartych w utworze treści nazywamy „paralelą”.

Wynika stąd jasno, że kultura i religia grecka są ściśle powiązane z mitologią.

Wątki mityczne

motyw jabłka

motyw olbrzyma o niezwykłej sile

motyw przebiegłego bohatera

Frazeologizmy

Związki frazeologiczne stałe to takie związki, których szyk wyrazów i ich forma gramatyczna nie mogą ulec zmianie. Nie wolno też tych związków przekształcać przez zmianę wyrazu bądź dodanie wyrazu.

„węzeł gordyjski” – trudny problem

„puszka Pandory” – źródło nieszczęść

„nić Adrianny” – nieoczekiwana pomoc

„syzyfowa praca” – bezsensowny, daremny trud

„stajnia Augiasza” – nieład, bałagan

„pięta Achillesa” – słaby punkt

„róg Amaltei” – dobrobyt, obfitość

Archetypy mityczne

czułość matki (Demeter)

zbuntowanego wobec bogów społecznika (Prometeusz)

marzyciela (Ikar)

Nauka traktuje te archetypy jako pierwowzory, czyli pradawne, niezmienne wyobrażenia, które tkwią w świadomości zbiorowej każdej społeczności.

Z mitów wywodzą się stałe obrazy i motywy literackie, tzw. miejsca wspólne. Taki powtarzający się element nazywamy toposem. Przykładem toposu zaczerpniętego z mitów jest Amor przeszywający serce strzałą, Arkadia, czy „złoty wiek”.

Ważniejsi bogowie greccy

Zeus – bóg bogów, pan grzmotu i piorunu, władca Olimpu, wszelkich istot żywych (odpowiednik rzymski: Jowisz, Jupiter).

Afrodyta – zrodzona z piany morskiej, małżonka Hefajstosa. Piękna bogini miłości, opiekunka żeglarzy, matka Harmonii (rzymska: Wenus).

Atena – („Trito geneja”) córka Zeusa (wyskoczyła z jego głowy w pełnym uzbrojeniu), uosobienie mądrości, patronka Aten (rzymska: Minerwa).

Demeter – bogini ziemii, urodzajów, płodności (rzymska: Cercera).

Dionizos – syn Zeusa i Semele, demoniczny bóg płodnych sił natury, plonów i wina (w mitologii rzymskiej: Bachus).

Gaja – bogini Ziemii, z Uranosem spłodziła tytanów, cyklopów, hekatonchierów (rzymska: Terra Mater).

Hefajstos – kulawy bóg Ognia, wykuwał pioruny dla Zeusa (rzymski: Wulkan).

Helios – bóg słońca.

Ares – bóg wrzawy bitewnej i niszczycielskiej wojny (rz: Mars).

Posejdon – bóg wody i głębin morskich (Neptun).

Hades – pan świata podziemnego.

Persefona – bogini świata podziemnego, małżonka Hadesa.

  • Data: Grudzień 15, 2012
  • Komentarzy: 0
  • Skomentuj

KOMENTARZE

Brak komentarzy

NAPISZ KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


sześć + = 8