wyszukiwanie zaawansowane

Liryka rzymska



Liryka rzymska

Przedstawicielami liryki rzymskiej są przede wszystkim:

Liryka Rzymska

Horacy – (Quintus Horatius Flaccus 65 – 8r. p.n.e.) najwybitniejszy liryk starożytnego Rzymu. Uczestniczył w bitwie pod Filippi (42r. p.n.e.), a jego majątek został skonfikowany na rzecz weteranów. Wydał m.in. „Epody” (wiersze satyryczne), „Satyry”, „Pieśni” i „Listy”.

Liryka Rzymska

Najbardziej znaczącą częścią dorobku poety są jego „Pieśni” obejmujące 4 księgi. Pierwsze trzy tworzyły pierwotnie ich zbiór, uzupełniony po latach czwartą księgą. „Pieśni” – nazwane później „Odami” – cechuje wielka różnorodność tematyki – oprócz utworów o charakterze religijnym, adresowanym do bogów, pisał pieśni miłosne, filozoficzne, biesiadne, polityczne, moralistyczne, dedykacyjne, a nawet autotematyczne. Nowatorstwo poety polegało na mistrzostwie formalnym, powiązanym z typowo rzymskim wzorcem patriotycznym i etycznym. Rzymskie pieśni polityczne, erotyczne i filozoficzne biorą początek od dzieła Horacego. Jego ody przesycone są przekonaniem o nieuchroności śmierci, o wartości – pełego umiaru, rozumnego życia Głosił potrzebę odrodzenia moralnego, przywiązania do rodziny, przeciwstawiał się żądzy bogactwa, sławiąc człowieka cnotliwego i mężnego, oddanego swej ojczyźnie. W „Pieśniach” zawarty został także program poetycki Horacego, akcętujący wychowawczą rolę poety, związek z tradycją grecką, a także furor poeticus (entuzjazm twórcy) – niezbędny składnik twórczości. Do tego programu odwoływali się twórcy polsko – łacińscy i poeci renesansowi: Jan Kochanowski i Szymon Szymonowic.

Liryka Rzymska

1. Quid dedicatum Apollinem (oda 31, ks 1). Pieśń dedykowana Apollinowi, bogowi szczególnie adorowanemu przez Augusta. Odę rozpoczyna pytanie retoryczne: „O co poeta prosi Apollina”, po czym następuje wyliczenie rozmaitych dóbr, których nie pożąda poeta. Nie prosi zatem o „bogactwa(..)tłustej Sardynii”, ani o „…trzody(…) skwarnej Kalabrii”, ani złota, ani :słoniwej kości. Jedyną prośbą jest pragnienie poprzestania na tym, co już posiada, na zażywaniu skromnego szczęścia w zdrowiu i oczekiwaniu na łagodną starość. Pieśń Horacego wyraża ideał życia pełnego umiaru, statecznego, bez wybujałych pragnień, na miarę rozsądku, a przy tym pełnego wewnętrznego spokoju i optymizmu. Do tego ideału będzie nawiązywał wprost w swoich „Pieśniach” Jan Kochanowski.

Liryka Rzymska

2. EXEGI MONUMENTUM (o30, ks3). Ostatnia pieśń zbioru złożonego z trzech ksiąg, w której Horacy wyraża przekonanie o nieśmiertelności swego dzieła. Wzywa więc Melpomenę, aby obdarowała go delfickim wieńcem należnym wielkim poetom. W tej właśnie pieśni znalazły się najsłynniejsze słowa Horacego: non omnis moriar (nie wszystek umrę). Oda będąca wyrazem mocy i świadomości rangi artystycznej ukończonego dzieła stanie się w przyszłości wzorem dla innych poetów , świadomych swego wybitnego talentu i mocy. Horacy swymi pieśniami stworzył model inspirujący = wzorzec poezji, w której rozmaitość ludzkiego doświadczenia spaja światpopogląd poety – mędrca.

Wergiliusz (Publius Vergilius Maro 70 – 19r p.n.e.) największy epik rzymski. Autor „Eneidy”, składającej się z dwunastu ksiąg. Części I-VI stanowią odwzorowanie „Odysei”. Ukazują wędrówki Eneasza, który po klęsce Troi usiłuje założyć wygnańcom trojańskim nową ojczyznę (Lacjum). Księgi VII – XII odzwierciedlają fabułę „Iliady”, ukazują wojnę o Lacjum, obleganą przez wojska Eneasza, jak kiedyś Troja, a sam Eneasz jest głównym bohaterem „Iliady” jak Achilles w Iliadzie.

W „Eneidzie” realizował Wergiliusz aspiracje epoki Oktawiana Augusta. Stworzył narodową epikę opiewającą męstwo protoplastów Rzymu. Bogowie Wergiliusza respektują normy moralności ludzkiej, podczas, gdy Olimp Homera żył w sprzeczności z zasadami etyki. Inny jest także wymiar bohaterstwa postaci: jest ono podporządkowane idei patriotycznej, ukazane w klimacie cierpienia.

Wergiliusz jest także twórcą jednych z najbardziej znanych sielanek (utworów z życia pasterzy, rolników, rybaków; mają one zazwyczaj charakter lirycznego monologu, zwykle poprzedzonego czy przeplatanego opisem lub dialogiem; przedstawiona jest w nich wizja świata miłego, pogodnego, wesołego): „Bukolik” (sielanek z życia pasterzy od gr. bukolós = pasterz) i „Georgik” (poemat o rolnictwie).

Owidiusz (Publius Ovidius Naso, 43r. p.n.e. – 18r. n.e.). Żył w szczęśliwym czasie pokoju za Oktawiana Augusta, już po zakończeniu wojen domowych. Szybko zdobył sławę i popularność (ulubieniec, dusza towarzystwa, ceniono jego dowcip i wytworność).

Pisał miłosne elegie, wierszowane podręczniki kosmetyki i flirtu („Sztuka kochania”). Jednak największym jego dziełem stała się poetycka wersja mitologii greckiej oraz rzymskiej („Przemiany”, czyli „Metamorfozy”). Zmarł na wygnaniu w Tomi (dzisiaj Konstanca w Rumunii, nad Morzem Czarnym). Tam też stworzył elegie o losie wygnańca („Żale”).

  • Data: Grudzień 15, 2012
  • Komentarzy: 0
  • Skomentuj

KOMENTARZE

Brak komentarzy

NAPISZ KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


1 + = dziewięć