wyszukiwanie zaawansowane

Obraz miasta w literaturze



Obraz miasta w literaturze

MIASTO
Według Słownika języka polskiego miasto to „duży obszar intensywnie i planowo zabudo¬wany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze”. By powstały miasta, musi istnieć rozwinięta cywilizacja. To w miastach skupia się rzemiosło i handel, tu powstały pierwsze banki i zakłady przemysłowe. Miasta to ośrodki władzy i kultury.
Współczesne metropolie, pełne pięknych budynków ze stali i szkła, nie przypominają daw¬nych miast, otoczonych murami, ciasnych, z wąskimi uliczkami pełnymi nieczystości. A jed¬nak mają z nimi wiele wspólnego. Ci, którzy rozważają, czym jest fenomen miasta, widzą w nim nie tylko świadectwo rozwoju cywilizacji, ale także ogromne zagrożenie, Anonimowy tłum mieszkańców miasta jest groźny. Agresywne, destrukcyjne zachowania, spowodowane stłoczeniem na małej powierzchni, jak u zwierząt zamkniętych w klatkach, nie są czymś nie¬zwykłym we współczesnym mieście. Dziś mamy miejskie gangi, kiedyś istniały szajki rzezi¬mieszków… Miasto czyni człowieka anonimowym, a to dla niektórych oznacza bezkarność.
Centralne dzielnice miast są na ogół piękne i zadbane. Ale i we współczesnych stolicach znajdziemy przedmieścia i slumsy, które przerażaj ą nas, tak jak Powiśle przeraziło Wokulskiego. Bohater Lalki zachwycał się Paryżem. Ale nie znał tych dzielnic francuskiej stolicy, które zwiedzamy, czytając Ojca Goriot… Każde miasto ma swoją twarz piękną i szpetną, dzielnice bogactwa i nędzy. I w każdym spotkamy się z występkiem, jak w opisanych w Biblii Sodomie i Gomorze, jak w Petersburgu, który Raskolnikow poznawał od strony dzielnic prostytutek i pijaków.
Jacy są zwykli mieszkańcy miasta? Ci przyzwoici i moralni? Literatura nie wyrażała się o nich zbyt pochlebnie. Są powierzchowni, przyziemni, zajęci zwykłymi, codziennymi sprawa¬mi, żyją, nie podejrzewając, że istnieją wartości duchowe i rzeczy wzniosłe. Poznajemy takich ludzi, czytając wiersz Mieszkańcy J. Tuwima, odwiedzając Oran, miasto bez podejrzeń wraz z A. Camusem, zaglądając do kawiarni, ukazanej w Początku, w której Żyd, Henryczek, ośmielił się zamówić ciastko… czy nie oburza nas zachowanie mieszczuchów, którzy, przerażeni, krzy-cząJ’a tego Żyda nie widziałem, by nikt nie posądził ich o udzielanie pomocy?
Miasto zmienia się radykalnie w czasie każdej dziejowej zawieruchy. Pojawiają się wtedy zniszczenia, pożary i śmierć, a wraz z nimi – pospolita grabież, gwałt, choroby i głód… sytuację w ogarniętym przez rewolucję Baku przedstawił S. Żeromski w Przedwiośniu. Jest to bardzo okrutne, realistyczne studium przemocy.
Obraz miasta jest kształtowany przez warunki panujące w danym kraju. Z niedomagań gospodarki lub systemu społecznego rodzi się nędza, a wraz z nią przestępczość. Państwa rzą¬dzone silną ręką wprowadzą do swych miast atrybuty potęgi i władzy: policjanta czy żandar¬ma. Mieszkaniec takiego miasta często będzie szpiclem, karierowiczem, tchórzem.
Taki właśnie był Petersburg, opisany przez Mickiewicza; wnikliwy wzrok wygnańca do¬strzegł fałsz w pięknie carskiej stolicy, wtórność budowli, zastraszenie ludzi. Petersburg, zbu¬dowany na bagnach na ciałach stu tysięcy chłopów, nie wygląda jak miasto postawione przez ludzi: kto widział Petersburg, ten powie: l Ze budowały go chyba Szatany. Taka była też Mo-skwa z czasów Stalina, opisana przez M. Bułhakowa w Mistrzu i Małgorzacie – miasto zastra¬szonych, sprzedajnych, małych ludzi, którzy budzą wstręt nawet w… szatanie.
Miasto. Jego piękno i brzydota, bogactwo i nędza – zależą do ludzi. To my uczynimy mia¬sta przyszłości albo ośrodkami kultury i

Obraz Miasta W Literaturze

Biblia AN
Adam Mickiewicz Ustęp do „Dziadów” części III RO
Fiodor Dostojewski „Zbrodnia i kara” PO
Stefan Żeromski „Przedwiośnie” XX
Michał Bułhakow „Mistrz i Małgorzata” XX
Julian Tuwim „Mieszkańcy” XX
Andrzej Szczypiorski „Początek” WS
Albert Camus „Dżuma” WS

Obraz Miasta W Literaturze
Obraz Miasta W Literaturze
Obraz Miasta W Literaturze

  • Data: Lipiec 9, 2012
  • Komentarzy: 0
  • Skomentuj

KOMENTARZE

Brak komentarzy

NAPISZ KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


dziewięć − 9 =