wyszukiwanie zaawansowane

Twórczość Sępa-Szarzyńskiego



Twórczość Sępa-Szarzyńskiego

Twórczość Mikołaja Sępa Szarzyńskiego umieszczona jest na przełomie dwóch epok – renesansu i baroku. W jego wierszach mieszają się ze sobą wartości typowe dla pierwszej i dla drugiej. Choć żyje jeszcze w okresie renesansu, to dostrzec można wiele motywów, typowych dla kolejnej epoki. Dlatego słuszne nazywa się Sępa Szarzyńskiego prekursorem nowej epoki.

Twórczość Sępa-Szarzyńskiego

W swoich sonetach wykorzystuje on przestawność szyku (inwersję), pytania retoryczne, antytezy (przeciwstawienia), ciągi epitetów, paradoksy, parentezy (zdania wtrącone w nawias) – a wszystko to współgra z dramatycznym, przerzutniowym tokiem wiersza. Godna uwagi jest trudna i nowa forma sonetu, ukształtowana we Włoszech, a w Polsce znana tylko nielicznym (Kochanowskiemu i właśnie Szarzyńskiemu). Sonet utrwalił się w dwóch odmianach. Sęp Szarzyński stosuje pierwotniejszą, zbudowaną z trzech strof czterowersowych (o układzie rymów abba; abba; cdcd) i jednej dwuwersowej (tzw. dystychu, o rymie ee). Ostatnia zwrotka wyostrza ostateczną refleksję czy też wniosek, wyciągnięty z poprzednich strof. Druga forma sonetu to dwie pierwsze strofy czterowersowe (z rymami abba; abba) i dwie kolejne trójwersowe (o rymach cdc; dcd lub dce; cde). Dwie pierwsze strofy stanowią człon wprowadzający w temat, a dwie ostatnie refleksyjne podsumowanie utworu.

Twórczość Sępa-Szarzyńskiego

Do renesansu nawiązuje on poprzez:

Twórczość Sępa-Szarzyńskiego

- biografię uczonego humanisty, posiadającego wykształcenie i dużą znajomość rzemiosła poetyckiego;

Twórczość Sępa-Szarzyńskiego

- miłość do życia, podkreślanie faktu, iż jego przemijanie nie umniejsza jego wartości („O nietrwałej miłości świata tego”);

- przedstawienie walki dobra ze złem, z szatanem, lecz nie sięga przy tym do straszliwych obrazów, pełnych grozy, strachu i śmierci, tak typowych dla baroku;

- pojmuje człowieka jako istotę godną, szlachetną i silną, wartą uwagi chociażby ze względu na trud, jaki podejmuje, walcząc z własnymi słabościami („O wojnie naszej, jaką wiedziemy z szatanem, światem i ciałem”).

Barokowe odniesienia obecne w twórczości Sępa Szarzyńskiego to:

- barokowy styl obrazowania, ozdobność wypowiedzi, ich gwałtowność i uczuciowość, rozbudowane, długie i skomplikowane tytuły sonetów;

- zanikanie renesansowego światopoglądu, trwoga wynikająca z faktu, iż świat doczesny jest bardzo znikomy i zmienny a człowiek w nim żyjący jest bardzo samotny i słaby;

- motywy szatana, śmierci, przemijalności i marności rzeczy doczesnych

  • Data: Grudzień 15, 2012
  • Komentarzy: 0
  • Skomentuj

KOMENTARZE

Brak komentarzy

NAPISZ KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


dziewięć − 5 =